UZMANLAR, güneş tutulmasının depremleri etkilemediği yönünde hem fikir. Kızılay Genel Başkan Başdanışmanı Prof. Dr. Ahmet Mete Işıkara, uzun yıllardan beri insanları bu konuda bilgilendirmeye çalıştığını söyleyerek, 'Güneş tutulmasının ya da gök olaylarının depremlerle yakından uzaktan alakası yok'' dedi. İstanbul Üniversitesi Jeofizik Bölümü öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Oğuz Gündoğdu da Güneş'in Dünya üzerindeki çekim etkisinin yok denilecek kadar az olduğunu vurgularak şunları açıkladı: 'Güneş tutulmasının, depremlerle bağlantısıyla ilgili 'tetikleme varsayımı' vardır. Bu varsayım, 'Güneş tutulmasıyla meydana gelen çekim gücü, kırılmaya yakın faylarda basınç meydana getirir' şeklinde açıklanır. Fakat Güneş'in Dünya üzerindeki çekim gücü yok gibi. Ay karalarda 20-30 cm, denizlerde ise 2 metreye kadar inip çıkma meydana getirebiliyor. Ay'ın Dünya'ya yakınlaşıp uzaklaşması yani Dünya üzerindeki çekim etkisi depremleri tetikleyebilir düşüncesi daha olasılıklı. Ama Güneş'le ilgili böyle ...

TSİ 07.14'te Orta Afrika Cumhuriyeti'nin batısı ve Çad'ın güneybatısında başlayan güneş tutulmasında Ay'ın gölgesi daha sonra sırasıyla Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Uganda, Kenya ve Somali'nin güney ucuna geçti. Tutulma, daha sonra Hindistan ve Çin'e doğru Hint Okyanusu'nda yoluna devam etti. Güneş'in ocakta Dünya'ya en yakın mesafede olması ve Ay'ın da bu anda en uzakta olması, aynı zamanda Güneş'i tamamen kapatamadığından Ay'ın çevresinde bir Güneş diski oluşmasıyla, her yıl görülen tutulma meydana geldi. Hint Okyanusu'nda en uzun süre meydana gelen tutulma 11 dakika 8 saniye sürdü. NASA'nın verdiği bilgiye göre, 23 Aralık 3043'e kadar böyle uzun güneş tutulması meydana gelmeyecek. TSİ 10.59'da sona erecek tutulma, Dünya yüzeyi boyunca 12 bin 900 km yol kat edecek.

Bu yılbaşı gecesi gökyüzünde bir ay içinde ikinci kez dolunay görüldü. ‘Mavi ay’ (Blue moon) olarak adlandırılan bir ayda görülen ikinci dolunay, bulutsuz bir gökyüzüne sahip yerlerdeki insanları güzelliğiyle büyüledi. Güney ve Kuzey Amerika, Avrupa ve Güney Afrika ikinci dolunayı gece yarısı gözlemlerken, Asya ülkeleriyle Avustralya gündüz görebildi. Bir ay içinde iki kez dolunaya en son 1990 yılında rastlanmıştı. Bundan sonraki ‘mavi ay’a ise 2028 yılında tanık olunacağı tahmin ediliyor.

Türkiye saati ile 19.15'de başlayan ay tutulması, yaklaşık 4 saat sürdü. Ayın tamamı, saat 21.22'de yarı gölgenin içine girdi. Parçalı ay tutulması, Avrupa, Afrika, Avustralya ve Asya kıtalarından seyredilebildi. İstanbul'da da çıplak gözle izlenebilen parçalı tutulma saat 21.52'de sona erdi.

Ay ve Güneş’in hareketlerinin depremleri tetiklediği bilimsel olarak ilk kez kanıtlandı. İngiltere’de yayınlanan bilim dergisi Nature’da yer alan araştırmaya göre Türkiye’deki Kuzey Anadolu Fay Hattı’yla büyük benzerliği bulunan ABD’deki San Andreas Fay Hattı’nda yapılan araştırmada küçük depremlerin Ay ve Güneş hareketleriyle bağlantılı olduğu görüldü. Çalışmayı yürüten California Üniversitesi’nde görev alan bilim adamlarına göre bunun sebebi fay hatlarının arasında bulunan basınçlı su olabilir. DOKUNSANIZ SARSILIR Ay’ın hareketleriyle meydana gelen gel-git etkisiyle çekilen su, fay hattını çıplak ve dirençsiz halde bırakıyor. Böyle bir durumda en ufak bir etki bile fayın yerinden oynamasına ve küçük çaplı depremlere yol açabiliyor. Uzmanlar, “O an orada bulunup katmanı elinizle bile itseniz bir depreme sebep olabilirsiniz” uyarısında bulundu. Araştırma için California’da bulunan fay hattında 8 yıl içinde gerçekleşen 2 binin üzerinde ...

İddiayı ortaya atan ise dünyanın 28 ülkesinde 70 ofisi bulunan ve 12 bin 700 çalışanıyla 216 milyar Avustralya doları değerinde portföy yöneten Avustralyalı finans şirketi Macquaire. Macquarie Securities, ayın borsalar üzerindeki etkilerini gözlemlemek için dünyanın en önemli 5 finans merkezindeki 14 analistini görevlendirerek 32 borsayı mercek altına aldı. Ayın borsalar üzerinde gerçekten etkili olduğu konusunda bir rapor hazırlayan analistler, ay takvimine göre her ay başının öncesindeki iki gün ve sonrasındaki iki günün, o ay boyunca hisse piyasalarında en büyük kazancın sağlandığı zaman olduğu sonucuna vardı. PANİK AYNI GÜN BAŞLADI Macquarie Securities konuyla ilgili hazırladığı raporda, “Birçok endeksi 1988’den bu yana inceledik. Baktığımız 32 borsa endeksinin tümü ay takvimine göre aybaşlarında ortalamanın üzerinde artış gösteriyor” denildi. Asya-Pasifik’teki bir diğer finans şirketi CLSA ise müşterilerine gönderdiği notta küresel krizlerin ayın hareketleri ...

NASA'nın Ay Kraterleri Gözlem ve Algılama Uydusu (LCROSS) misyonunun bilimsel sorumlusu Anthony Colaprete, düzenlediği basın toplantısında, ''Su bulduk hem de az değil, önemli miktarda'' ifadesini kullandı. Bir başka NASA yetkilisi de keşfin büyük bir önem taşıdığına işaret etti. NASA, su bulma umuduyla Ay'ın güney kutbunu ''bombardıman etmişti''. Ay'da su olduğu daha önceki araştırmalarda belirlenmesine karşın, bu ''bombardımanla'' suyun keşfinin burada kalıcı bir üs kurma olasılığını artıracağı açıklanmıştı.

Etrafını saran kaya yüzeyin 365 metre genişliğindeki lav tüneli diye adlandırılan bir doğal yeraltı tüneliyle bağlantılı olabileceği belirtiliyor. İngiliz Ay uzmanı Dr. Emily Baldwin, Astronony Now dergisine yaptığı açıklamada, "Bu çok etkileyici bir keşif. Bu keşif uzaydaki en yakın komşumuzun hala bizim için bazı sürprizleri olduğunu gösteriyor" dedi. Delik, Ay'ın Marius tepeleri denilen volkanik bölgesinde tespit edildi. Astronomlar burada milyarlarca yıl önce lavlarla oluşan çok sayıda tünel olduğuna inanıyor. Ancak ilk kez bunlardan birinin 'girişi' tespit edildi. New Scientist sitesinde yazan uzmanlar, bu tünellerin gelecekte astronotlar için sığınak olarak kullanılabileceğini belirtiyor.

NASA'nın ''Lunar Crater Observation and Sensing Satellite: Ay Krater Gözlem ve Optik Algı Uydusu -LCROSS'' adlı aracı, ikiye ayrılarak, birkaç dakika arayla Ay'a çarptı, 1,5 km yüksekliğinde kaya-toz bulutu püskürttü. 79 milyon dolarlık uzay ''Centaur'' roketinin ilkönce üst katı güney kutbundaki Cabeus kraterine çarptı. Bunun ardından enkaz bulutunun üzerinde uçacak LCROSS'un geriye kalan parçası, bunları toplayıp analiz edecek ve saatte 8 bin km hızla Ay'a çarpmadan önce su izlerini araştıracak. Lunar Reconnaissance Orbiter (Ay Yörünge Keşif Aracı) aygıtı da denemenin 80 km üzerinden bilgi topluyor. Araştırmayı yürüten California Ames Mountain View Gözlemevi'ne bağlı astronomi uzmanları Anthony Colaprete, Alan Stern ve Peter Schultz, denemenin ilk safhasının başarılı olduğunu söyledi. Dünya ve uzaydaki teleskoplar çarpışma anını izledi. Ay'da su olduğu daha önceki araştırmalarda belirlenmesine karşın, bu ''bombardımanla'' suyun keşfi burada kalıcı ...